อาหารตราดสะท้อนภูเขา ป่า และทะเลของภาคตะวันออกสุด ผสมผสานอิทธิพลจากชุมชนจีน ญวน และมุสลิมที่ตั้งรกรากตามชายฝั่ง สวนผลไม้ที่นี่ให้ทุเรียนและมังคุดออกก่อนใครในแต่ละปี หมู่บ้านประมงมีปู หอยเชลล์ และกั้งสด ๆ ส่วนแม่ครัวพื้นบ้านก็นำใบไม้รสเปรี้ยวและหน่อไม้ดองมาปรุงแกงที่หากินยากในกรุงเทพฯ ไม่ว่าจะแค่ผ่านไปเกาะช้างหรือพักในตัวเมือง นี่คือของกินที่ไม่ควรพลาดในตราด
เมนูและของดีที่ต้องลอง
ยำมังคุด
ยำรสเปรี้ยวหวานเผ็ดจากเนื้อมังคุดสด ใส่หมูสับ กุ้ง หอมแดง พริก และถั่วลิสงคั่ว วิธีกิน “ราชินีผลไม้” แบบคนตะวันออกที่หากินได้เฉพาะหน้าผลไม้
ปูไข่แกงคั่วหน่อไม้ดอง
ปูทะเลไข่แน่นแกงคั่วกะทิเครื่องแกงแดงกับหน่อไม้ดองรสเปรี้ยว หนึ่งในเมนูที่คนตราดภูมิใจที่สุด
หอยเชลล์ผัดฉ่า
หอยเชลล์ท้องถิ่นผัดไฟแรงกับข่า ขิง พริกไทยอ่อน และกะเพรา หอมร้อนต้องกินทันทีที่ยกจากกระทะ
กั้งคั่วพริกขี้หนูสวน
กั้งสดผัดกับพริกขี้หนูสวนเม็ดเล็กรสจัดและกระเทียม ปรุงน้อยเพื่อให้ความหวานของกั้งเด่นชัด
หมูชะมวง
แกงหมูเคี่ยวกับใบชะมวงอ่อนรสเปรี้ยว เมนูประจำถิ่นที่ตราดและจันทบุรีภูมิใจร่วมกัน รสหวานอมเปรี้ยวและไม่เผ็ดมาก
ข้าวเกรียบยาหน้า
ขนมพื้นบ้านของชุมชนบ้านน้ำเชี่ยว แผ่นข้าวเกรียบย่างโปะหน้ากุ้งผัดกับมะพร้าว สืบทอดจากวิถีมุสลิมในชุมชนและหากินที่อื่นได้ยาก
ขนมบันดุก
ขนมแป้งข้าวเจ้าเนื้อหนึบสีเขียวจากใบเตย หวานด้วยน้ำตาลมะพร้าว โรยถั่วลิสงคั่ว เชื่อกันว่าสืบทอดมาจากขนมของชาวญวนที่มาตั้งถิ่นฐาน
ผลไม้ตราด
สวนผลไม้ตราดออกผลเร็วกว่าที่อื่น ทุเรียน มังคุด เงาะ และสละเริ่มวางขายราวเมษายน–พฤษภาคม และอย่าพลาดสับปะรดตราดสีทอง ลูกเล็กสีทองหวานหอม
อาหารทะเลบนเกาะ
บนเกาะช้างและเกาะเล็ก เลือกปลา หมึก ปู และกุ้งจากน้ำแข็งที่ร้านริมท่าเรือ แล้วสั่งย่าง นึ่งมะนาว หรือทอดกระเทียมตามชอบ
ตลาดและแหล่งของกิน
- ตลาดโต้รุ่งตราด: เดินจากตลาดสดในเมืองไปทางเหนือไม่กี่นาที มีอาหารทะเลย่าง แกง ก๋วยเตี๋ยว และขนม เริ่มขายตั้งแต่บ่ายแก่ ดูแผนที่
- ตลาดสดเทศบาลตราด: ตลาดกลางเมืองสำหรับผลไม้ อาหารเช้า และขนมพื้นบ้าน ควรไปช่วงเช้า ดูแผนที่
- สะพานบางเบ้า เกาะช้าง: หมู่บ้านบนเสาที่มีร้านอาหารทะเลเรียงรายตลอดสะพานไม้ ดูแผนที่
- บ้านสลักเพชร เกาะช้าง: ร้านอาหารทะเลบนเสาในหมู่บ้านประมงดั้งเดิม เงียบสงบกว่าฝั่งตะวันตก ดูแผนที่
- บ้านน้ำเชี่ยว: แหล่งซื้อข้าวเกรียบยาหน้าและขนมฝีมือชุมชน ดูแผนที่
หาที่กินในตราดอย่างไร
ของอร่อยในตราดมักอยู่ในร้านครอบครัวและแผงในตลาดมากกว่าร้านชื่อดัง ใช้แนวทางนี้หาร้าน และเช็กรีวิวกับเวลาเปิดใน Google Maps ก่อนไป
- ตัวเมืองตราด: ตลาดโต้รุ่งมีให้เลือกหลากหลาย และมองหาร้านครอบครัวที่ทำอาหารตะวันออกอย่างหมูชะมวงและแกงปู ดูแผนที่
- แหลมงอบ: เมืองประมงข้างท่าเรือไปเกาะช้าง มีร้านอาหารทะเลสะดวกแวะก่อนหรือหลังลงเรือ ดูแผนที่
- เกาะช้าง: บางเบ้าและสลักเพชรสำหรับอาหารทะเล ส่วนร้านท้องถิ่นริมถนนสายหลักราคาถูกกว่าร้านในรีสอร์ตริมหาด ดูแผนที่
- เกาะกูดและเกาะหมาก: ส่วนใหญ่กินในร้านของรีสอร์ตและร้านเล็กในหมู่บ้านประมง หลายร้านปิดช่วงหน้าฝน
อาหารตามเทศกาลและฤดูกาล
ฤดูผลไม้ราวเมษายน–มิถุนายนคือช่วงที่ตราดอร่อยที่สุด เกือบทุกปีมีงานผลไม้ และแผงริมทางเต็มไปด้วยทุเรียนและมังคุด ช่วงนี้ตรงกับสงกรานต์ 13–15 เมษายนที่ครอบครัวรวมตัวทำบุญและกินข้าวร่วมกัน ถ้ามีเพื่อนต่างชาติไปเล่นน้ำที่เกาะช้าง ส่ง คู่มือมารยาทเล่นสงกรานต์ (ภาษาอังกฤษ) ให้อ่านได้ ส่วนงานวันตราดรำลึกราว 23 มีนาคมก็มีร้านของดีและขนมจากทั่วจังหวัดมาออกร้าน
เคล็ดลับการกินในตราด
- ถามหาเมนูตามฤดู ยำมังคุดและทุเรียนสดมีเฉพาะหน้าผลไม้
- อาหารทะเลคิดราคาตามน้ำหนัก ตกลงราคาก่อนสั่งทำ
- บนเกาะเล็กร้านมีน้อย และช่วงโลว์ซีซันราคาสูงกว่าบนฝั่ง
- ซื้อผลไม้ที่ตลาดในเมืองจะถูกกว่าบนเกาะ
คำถามที่พบบ่อย
ตราดมีอาหารอะไรขึ้นชื่อ?
อาหารทะเลอย่างปู หอยเชลล์ และกั้ง ยำมังคุด หมูชะมวง ข้าวเกรียบยาหน้าบ้านน้ำเชี่ยว และทุเรียน มังคุด สละที่ออกก่อนใคร
ผลไม้ตราดออกช่วงไหน?
โดยทั่วไปราวเมษายน–มิถุนายน เร็วกว่าจังหวัดอื่นในภาคตะวันออกเล็กน้อย
ในตัวเมืองตราดกินที่ไหนดี?
ตลาดโต้รุ่งซึ่งเดินจากตลาดสดไม่กี่นาที เป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการชิมอาหารพื้นบ้านหลายอย่างในเย็นเดียว
กินอาหารทะเลบนเกาะช้างที่ไหน?
สะพานบางเบ้าและหมู่บ้านสลักเพชรมีร้านอาหารทะเลรวมกันมากที่สุด
อ่านต่อ
ภาพประกอบ: Trat – Marché de nuit.JPG · Éclusette · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons