เที่ยวเชียงใหม่ฉบับครบ: ที่เที่ยวเด็ด ของกินพื้นเมือง ย่านที่พัก และการเดินทาง

ทุกครั้งที่ลมหนาวเริ่มพัดมา เชียงใหม่มักเป็นชื่อแรกๆ ที่คนไทยนึกถึง เมืองนี้มีทั้งวัดเก่าสไตล์ล้านนา ภูเขาที่โอบล้อมเมือง คาเฟ่ให้นั่งได้ทั้งวัน และอาหารเหนือที่กินกี่ครั้งก็ไม่เบื่อ คู่มือนี้รวบรวมที่เที่ยวทั้งในเมืองและบนดอย ของกินพื้นเมือง ย่านที่พัก วิธีเดินทางจากกรุงเทพฯ รวมถึงช่วงเวลาที่ควรไปและควรเลี่ยง

เสน่ห์ของเชียงใหม่

เชียงใหม่สร้างขึ้นโดยพญามังรายเมื่อ พ.ศ. 1839 เพื่อเป็นราชธานีของอาณาจักรล้านนา ร่องรอยยังเห็นได้ชัดจากคูเมืองสี่เหลี่ยม แนวกำแพงอิฐ และประตูเมืองรอบด้าน ภายในเมืองเก่ามีวัดสถาปัตยกรรมล้านนาอยู่แทบทุกซอย ส่วนวัฒนธรรมล้านนาก็ยังอยู่ในชีวิตประจำวัน ทั้งภาษาคำเมือง ผ้าทอ ประเพณี และอาหาร ที่สำคัญคือขับรถออกนอกเมืองไม่ถึงชั่วโมงก็เจอป่า ดอย และหมู่บ้านบนเขาแล้ว

ที่เที่ยวเชียงใหม่ที่ไม่ควรพลาด

วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร

“ไม่ขึ้นดอยสุเทพ ถือว่ามาไม่ถึงเชียงใหม่” คำพูดนี้ยังใช้ได้เสมอ วัดตั้งอยู่บนดอยสุเทพที่ความสูงราว 1,073 เมตรจากระดับน้ำทะเล จะเดินขึ้นบันไดนาค 306 ขั้น หรือนั่งรถรางขึ้นไปก็ได้ ด้านบนเป็นที่ประดิษฐานพระบรมธาตุเจดีย์สีทองอร่าม และมีลานชมวิวเห็นตัวเมืองเชียงใหม่ได้กว้างไกลในวันที่ฟ้าเปิด

เคล็ดลับ: ขึ้นช่วงเช้าอากาศจะใส คนยังไม่เยอะ ขาลงแวะหมู่บ้านม้งดอยปุย หรือพระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ได้ (พระตำหนักควรเช็กวันเปิดให้เข้าชมก่อนไป)

วัดในเมืองเก่า

ปั่นจักรยานหรือเดินเที่ยววัดในคูเมืองคือกิจกรรมเรียบง่ายที่ทำให้หลงรักเชียงใหม่ วัดที่ควรแวะมีอย่างน้อยสามแห่ง

• วัดเจดีย์หลวงวรวิหาร – เจดีย์อิฐองค์มหึมาที่พังทลายบางส่วนมาหลายร้อยปี แต่ยังคงสง่างามกลางเมืองเก่า
• วัดพระสิงห์วรมหาวิหาร – ที่ประดิษฐานพระพุทธสิหิงค์ และเป็นตัวอย่างงานสถาปัตยกรรมล้านนาที่งดงาม
• วัดเชียงมั่น – ถือกันว่าเป็นวัดที่เก่าแก่ที่สุดในตัวเมือง มีเจดีย์ช้างล้อมที่มีรูปปั้นช้างรายรอบฐาน

อ่านเส้นทางเที่ยวเมืองเก่าแบบสบายๆ เพิ่มเติมได้ใน เชียงใหม่…เมืองเก่าที่ไม่มีวันเหงา

ถนนคนเดินวันอาทิตย์และวันเสาร์

ทุกเย็นวันอาทิตย์ ถนนราชดำเนินตั้งแต่ประตูท่าแพเข้าไปกลางเมืองเก่าจะปิดเป็นถนนคนเดิน มีงานแฮนด์เมด ผ้าทอ งานศิลปะ และของกินเรียงรายยาวเหยียด ส่วนเย็นวันเสาร์ไปถนนวัวลาย ใกล้ประตูเชียงใหม่ ซึ่งเป็นย่านช่างเครื่องเงินเก่าแก่ ตลาดทั้งสองเริ่มตั้งแต่ช่วงเย็นและคนแน่นที่สุดราว 18.00–20.00 น. ถ้าไม่ชอบเบียดให้มาเร็วหน่อย และแวะลานวัดระหว่างทางที่มักกลายเป็นลานอาหารในคืนตลาด

นิมมานฯ วัดอุโมงค์ และบ้านข้างวัด

ย่านถนนนิมมานเหมินท์และซอยย่อยคือแหล่งรวมร้านกาแฟสเปเชียลตี้ ร้านอาหาร และร้านดีไซน์ ใกล้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ไม่ไกลกันมีวัดอุโมงค์ วัดป่าร่มรื่นที่มีอุโมงค์อิฐเก่าแก่ให้เดินชม และชุมชนศิลปินบ้านข้างวัดที่ขายงานเซรามิก ภาพพิมพ์ และงานคราฟต์ เหมาะกับการใช้เวลาช่วงบ่ายแบบไม่เร่งรีบ

ดอยอินทนนท์

ยอดดอยที่สูงที่สุดในประเทศไทยด้วยความสูง 2,565 เมตร ไฮไลต์มีทั้งจุดสูงสุดแดนสยามและเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติในป่าเมฆ พระมหาธาตุนภเมทนีดลและพระมหาธาตุนภพลภูมิสิริ น้ำตกวชิรธาร และนาขั้นบันไดบ้านแม่กลางหลวงที่สวยเป็นพิเศษช่วงหน้าฝนจนถึงปลายฝน

สายเดินป่าห้ามพลาดเส้นทางศึกษาธรรมชาติกิ่วแม่ปาน ทางเดินสันเขาที่เห็นวิวภูเขาสุดตา แต่เส้นทางนี้ปิดทุกปีช่วงมิถุนายน–ตุลาคมเพื่อฟื้นฟูธรรมชาติ และกลับมาเปิดวันที่ 1 พฤศจิกายน ต้องเดินพร้อมไกด์ท้องถิ่นที่จ้างได้บริเวณจุดเริ่มเส้นทาง ทั้งนี้มีค่าธรรมเนียมเข้าอุทยาน และพระมหาธาตุทั้งสององค์เก็บค่าเข้าชมแยกต่างหาก

เคล็ดลับ: ช่วงหนาวจัด อุณหภูมิบนยอดดอยตอนเช้ามืดอาจลดลงใกล้จุดเยือกแข็ง บางปีมีแม่คะนิ้งให้เห็น เตรียมเสื้อกันหนาวหนาๆ ไปด้วย

ม่อนแจ่มและแม่ริม

ม่อนแจ่มในอำเภอแม่ริมเป็นจุดชมวิวยอดนิยมบนดอย มีแปลงดอกไม้ ร้านอาหาร และลานกางเต็นท์ให้นอนดูดาว ถนนขึ้นชันและคดเคี้ยว ควรขับช่วงกลางวันและใช้เกียร์ต่ำตอนลงเขา ระหว่างทางยังแวะสวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ หรือคาเฟ่ริมธารที่มีอยู่หลายแห่งได้

บ้านแม่กำปอง

หมู่บ้านเล็กๆ ในหุบเขาของอำเภอแม่ออน บ้านไม้เรียงรายตามลำธาร ล้อมรอบด้วยสวนกาแฟและป่า มีโฮมสเตย์ให้ค้างคืน ขับรถจากตัวเมืองราวชั่วโมงเศษ เหมาะกับคนที่อยากหนีความวุ่นวายไปนอนฟังเสียงน้ำสักคืน

กาดหลวง (ตลาดวโรรส)

ตลาดเก่าแก่ริมแม่น้ำปิงที่คนเชียงใหม่มาจับจ่ายกันจริงๆ เป็นจุดซื้อของฝากที่ครบที่สุด ทั้งแคบหมู ไส้อั่ว น้ำพริกหนุ่ม และผ้าพื้นเมือง ถัดไปริมน้ำเป็นตลาดดอกไม้ต้นลำไยที่คึกคักที่สุดช่วงเช้าตรู่ ส่วนทางตะวันออกของเมืองมีหมู่บ้านทำร่มบ่อสร้างและร้านหัตถกรรมตลอดถนนสายสันกำแพงให้แวะต่อ

ของกินพื้นเมืองที่ต้องลอง

• ข้าวซอย – บะหมี่เส้นไข่ในน้ำแกงกะทิหอมเครื่องเทศ โรยเส้นกรอบ กินกับผักกาดดอง หอมแดง และมะนาว
• ขนมจีนน้ำเงี้ยว – น้ำแกงมะเขือเทศกับหมูและเลือด รสกลมกล่อม เป็นมื้อเช้ายอดนิยมของคนเหนือ
• แกงฮังเล – แกงหมูเคี่ยวจนนุ่ม รสเปรี้ยวหวานเค็มจากอิทธิพลพม่า ไม่เผ็ดจัด
• ไส้อั่ว น้ำพริกหนุ่ม น้ำพริกอ่อง และแคบหมู – ชุดสำรับเมืองที่กินกับผักสดและข้าวเหนียว
• ลาบเมืองและจิ้นส้ม – ลาบสไตล์เหนือที่หอมเครื่องเทศอย่างมะแขว่น และแหนมแบบเหนือที่กินกับข้าวเหนียวร้อนๆ

อยากลองหลายเมนูในมื้อเดียว แนะนำขันโตก สำรับอาหารเหนือที่จัดบนโตกไม้ มักมีการแสดงฟ้อนพื้นเมืองประกอบ หรือจะเดินกินตามตลาดและถนนคนเดินก็ประหยัดและได้บรรยากาศ

เลือกย่านที่พัก

• ในคูเมืองเก่า – เดินเที่ยววัดและถนนคนเดินได้ มีเกสต์เฮาส์และโรงแรมเล็กมากมาย เหมาะกับมาครั้งแรก
• นิมมานฯ – โรงแรมและคอนโดให้เช่ารายวันทันสมัย ใกล้คาเฟ่และห้าง ช่วงค่ำคึกคัก
• ไนท์บาซาร์–ริมแม่น้ำปิง – ใกล้ตลาดกลางคืนและร้านอาหารริมน้ำ
• สันติธรรม – ย่านคนท้องถิ่นทางเหนือของคูเมือง ห้องพักราคาคุ้ม ของกินเยอะ
• แม่ริม หางดง และแม่ออน – รีสอร์ท บ้านพัก และโฮมสเตย์ท่ามกลางธรรมชาติ เหมาะกับคนขับรถมาเอง

ช่วงหน้าหนาว ยี่เป็ง และเทศกาลปีใหม่ ที่พักดีๆ เต็มเร็ว ควรจองล่วงหน้าหลายสัปดาห์

การเดินทางไปเชียงใหม่และเที่ยวในเมือง

• ขับรถเอง – ระยะทางราว 700 กิโลเมตร ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 และ 11 ประมาณ 8–9 ชั่วโมงไม่รวมเวลาแวะพัก ช่วงลำปาง–เชียงใหม่เป็นถนนขึ้นลงเขา ควรขับช่วงกลางวันและพักให้พอ หลายคนเลือกแบ่งขับเป็นสองวัน แวะเที่ยวระหว่างทาง
• เครื่องบิน – จากสุวรรณภูมิหรือดอนเมืองใช้เวลาบินราว 1 ชั่วโมง 10–20 นาที สนามบินเชียงใหม่อยู่ใกล้เมืองมาก นั่งรถเข้าเมืองเก่าเพียง 10–15 นาที
• รถไฟนอน – ออกจากสถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ ใช้เวลาราว 12–14 ชั่วโมง ได้บรรยากาศการเดินทางที่หาไม่ได้จากเครื่องบิน แต่ควรเผื่อเวลาเพราะขบวนมักล่าช้า ช่วงวันหยุดยาวตั๋วตู้นอนหมดเร็ว
• รถทัวร์ – จากสถานีขนส่งหมอชิต 2 ใช้เวลาราว 9–12 ชั่วโมง มีทั้งรอบกลางวันและกลางคืน
• เที่ยวในเมือง – รถแดง (รถสองแถวสีแดง) ไปได้แทบทุกที่ ตกลงราคาก่อนขึ้น มีแอปเรียกรถให้ใช้ และถ้าจะขึ้นดอยหลายจุด การเช่ารถยนต์จะคล่องตัวที่สุด

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยว

ช่วงที่ดีที่สุดคือราวพฤศจิกายน–กุมภาพันธ์ อากาศเย็นสบาย ท้องฟ้าใส บนดอยหนาวจริงจัง เดือนพฤศจิกายนมักตรงกับประเพณียี่เป็งและลอยกระทง ซึ่งเป็นช่วงที่เมืองสวยและคนเยอะที่สุดช่วงหนึ่ง

ช่วงที่ควรระวังคือราวกุมภาพันธ์–เมษายน ซึ่งมักมีปัญหาหมอกควันและฝุ่น PM2.5 จากการเผาในที่โล่งและไฟป่า โดยเฉพาะมีนาคม–เมษายน ใครมีโรคทางเดินหายใจควรเช็กค่าฝุ่นก่อนเดินทาง เดือนเมษายนยังเป็นช่วงสงกรานต์หรือ “ปี๋ใหม่เมือง” ที่คูเมืองกลายเป็นจุดเล่นน้ำใหญ่ แต่กำหนดการแต่ละปีควรรอดูประกาศทางการ ส่วนฤดูฝนราวมิถุนายน–ตุลาคม ป่าเขียวขจี น้ำตกสวย แต่ถนนบนดอยลื่นและเส้นทางเดินป่าบางแห่งปิด

ข้อควรรู้

• พกเสื้อกันหนาวหรือแจ็กเก็ตบางๆ ไว้เสมอถ้าจะขึ้นดอยช่วงธันวาคม–กุมภาพันธ์
• การปล่อยโคมลอยควรทำเฉพาะในงานที่ได้รับอนุญาต เพราะมีข้อจำกัดด้านความปลอดภัย โดยเฉพาะบริเวณแนวบินของสนามบิน
• เส้นทางกิ่วแม่ปานปิดช่วงมิถุนายน–ตุลาคมของทุกปี
• แต่งกายสุภาพเมื่อเข้าวัด และถอดรองเท้าก่อนขึ้นวิหาร
• ถนนขึ้นดอยหลายสายชันและคดเคี้ยว คนเมารถควรนั่งด้านหน้าและเดินทางช่วงกลางวัน
• อยากต่อทริปสายภูเขา ไปปายและแม่ฮ่องสอนได้ ใช้เวลาจากเชียงใหม่ไปปายราวสามชั่วโมงบนถนนคดเคี้ยว

สรุป

เชียงใหม่ควรมีเวลาอย่างน้อยสามวัน วันหนึ่งสำหรับเมืองเก่าและดอยสุเทพ วันหนึ่งสำหรับขึ้นดอยอินทนนท์หรือม่อนแจ่ม และอีกวันไว้เดินตลาด นั่งคาเฟ่ และซื้อของฝากแบบไม่ต้องรีบ มาช่วงหน้าหนาวได้จะดีที่สุด และถ้าเริ่มทริปจากเมืองหลวง ลองดูคู่มือเที่ยวกรุงเทพฯประกอบการวางแผนด้วย