ลพบุรีหรือเมืองละโว้เป็นหนึ่งในเมืองเก่าแก่ที่สุดของไทย มีร่องรอยทั้งทวารวดี ขอม และอยุธยาซ้อนทับกัน ในพุทธศตวรรษที่ 22 สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงใช้ลพบุรีเป็นราชธานีแห่งที่สอง และต้อนรับคณะทูตจากฝรั่งเศสและเปอร์เซียที่นี่ ซากพระราชวังและบ้านขุนนางยังตั้งอยู่ในเมืองเก่าขนาดกะทัดรัด ลพบุรียังโด่งดังระดับโลกเรื่องลิงรอบพระปรางค์สามยอด แม้ปัจจุบันลิงในตัวเมืองลดลงมากหลังทางการเริ่มจับย้ายเข้ากรงตั้งแต่ปี 2567 นอกเมืองมีทุ่งทานตะวันหน้าหนาว ถ้ำค้างคาว และชุมชนมอญกับไทยเบิ้งที่มีอาหารเฉพาะตัว ลพบุรีห่างกรุงเทพฯ ราว 150 กม. ขับรถหรือนั่งรถไฟประมาณ 2.5–3 ชั่วโมง ไปเช้าเย็นกลับหรือค้างคืนสบายๆ ก็ได้
- ภูมิภาค: ภาคกลาง
- ช่วงเวลาที่ดี: พฤศจิกายน–กุมภาพันธ์ (อากาศเย็น ทานตะวันบาน)
- ใช้เวลา: 1–2 วัน
- การเดินทาง: รถไฟหรือรถยนต์จากกรุงเทพฯ สถานีรถไฟอยู่ใกล้เมืองเก่า
การเดินทางและการเที่ยวในเมือง
รถไฟสายเหนือจากกรุงเทพฯ ไปลพบุรีมีหลายเที่ยวต่อวัน สถานีอยู่กลางเมืองเก่า เดินไม่กี่นาทีถึงพระปรางค์สามยอดและพระนารายณ์ราชนิเวศน์ มีรถตู้และรถโดยสารด้วย ขับรถราว 2.5–3 ชั่วโมง ในเมืองเก่าเดินเที่ยวได้สบาย ส่วนทุ่งทานตะวัน เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ และถ้ำค้างคาว ต้องมีรถหรือจ้างรถท้องถิ่น
ที่เที่ยวลพบุรีที่ไม่ควรพลาด
1. พระปรางค์สามยอด
สัญลักษณ์ของลพบุรี ปรางค์ศิลาแลงสามองค์เชื่อมกันแบบศิลปะขอมสมัยบายน ภายหลังดัดแปลงเป็นพุทธสถาน ลิงน้อยลงกว่าเดิมแต่ยังมีอยู่ ปิดกระเป๋าให้มิดชิด เก็บอาหารและเครื่องดื่ม ไม่ควรสวมแว่นกันแดดหรือเครื่องประดับที่หลุดง่าย แผนที่
2. ศาลพระกาฬ
อยู่ฝั่งตรงข้ามทางรถไฟ สร้างบนฐานศิลาแลงสมัยขอม ประดิษฐานเทวรูปพระกาฬที่ชาวลพบุรีนับถือ ผู้คนมากราบไหว้บนบานตลอดวัน แผนที่
3. พระนารายณ์ราชนิเวศน์
พระราชวังของสมเด็จพระนารายณ์ ผสมผสานศิลปะไทย ขอม และยุโรป มีซุ้มประตูสูง อ่างเก็บน้ำ และท้องพระโรง อาคารหลายหลังเป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสมเด็จพระนารายณ์ จุดเริ่มต้นที่ดีในการรู้จักลพบุรี แผนที่
4. วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ
ตรงข้ามสถานีรถไฟ มีปรางค์ประธานแบบขอมสูงเด่น และสิ่งก่อสร้างสมัยอยุธยาที่มีหน้าต่างโค้งแบบอิทธิพลตะวันตก แผนที่
5. บ้านวิชาเยนทร์
ซากที่พักคณะทูตต่างชาติสมัยพระนารายณ์ เกี่ยวข้องกับคอนสแตนติน ฟอลคอน (เจ้าพระยาวิชาเยนทร์) กำแพงอิฐและซุ้มโค้งสะท้อนราชสำนักนานาชาติในอดีต แผนที่
6. ทุ่งทานตะวัน
ราวพฤศจิกายน–มกราคม ทุ่งในอำเภออย่างพัฒนานิคมบานเหลืองอร่าม หลายไร่เก็บค่าเข้าถ่ายรูปเล็กน้อย ดอกบานไม่เท่ากันทุกปี ตรวจสอบข่าวท้องถิ่นก่อน แผนที่
7. เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์
เขื่อนยาวและอ่างเก็บน้ำบนแม่น้ำป่าสัก นิยมชมพระอาทิตย์ตกและปั่นจักรยานบนสันเขื่อน หน้าหนาวบางปีมีรถไฟนำเที่ยวพิเศษจอดบนเขื่อน แผนที่
8. ถ้ำค้างคาว วัดเขาวงกต
ช่วงพลบค่ำ ค้างคาวจำนวนมหาศาลบินออกจากถ้ำบนเขาหินปูนเป็นสาย ควรไปให้ทันเวลา พกยากันยุงและไฟฉาย แผนที่
9. ตลาดสะมอน (ตลาดมอญเมืองละโว้)
ตลาดชุมชนสไตล์มอญ มีอาหาร งานฝีมือ และการแสดง เปิดสุดสัปดาห์แรกของเดือนช่วงบ่ายถึงค่ำ เช็กตารางก่อนไป แผนที่
10. ชุมชนไทยเบิ้งและหมู่บ้านไข่เค็ม
ชุมชนชนบทของลพบุรียังรักษาวัฒนธรรมอาหาร ตั้งแต่ต้มแบบไทยเบิ้งถึงไข่เค็มพอกดินสอพอง มีพิพิธภัณฑ์ชุมชนและศูนย์เรียนรู้ต้อนรับผู้มาเยือน แผนที่
เส้นทางเที่ยวลพบุรี 2 วัน
วันที่ 1: นั่งรถไฟเช้า เดินเที่ยววัดพระศรีรัตนมหาธาตุ พระนารายณ์ราชนิเวศน์และพิพิธภัณฑ์ บ้านวิชาเยนทร์ บ่ายแก่ๆ ไปพระปรางค์สามยอดและศาลพระกาฬ ค่ำกินตลาดในเมืองเก่า
วันที่ 2: ขับรถไปทุ่งทานตะวัน (ตามฤดู) และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ กินกลางวันร้านท้องถิ่น ปิดท้ายที่วัดเขาวงกตดูค้างคาวออกจากถ้ำตอนพลบค่ำ
งานเทศกาลและประเพณีของลพบุรี
- งานแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (กุมภาพันธ์): เมืองเก่าย้อนยุค ผู้คนแต่งชุดไทยโบราณ มีแสงสีเสียงที่พระราชวังและตลาดย้อนยุคสมัยอยุธยา ปี 2569 จัดช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์
- งานโต๊ะจีนลิง (ปลายพฤศจิกายน): จัดรอบพระปรางค์สามยอดช่วงสุดสัปดาห์สุดท้ายของพฤศจิกายน มีผักผลไม้เลี้ยงลิง รูปแบบงานอาจเปลี่ยนเมื่อจำนวนลิงลดลง ตรวจสอบก่อนไป
- สงกรานต์ (13–15 เมษายน): ทำบุญและเล่นน้ำในเมือง อ่านคู่มือมารยาทสงกรานต์ (ภาษาอังกฤษ)
วันจัดงานเปลี่ยนทุกปี เช็กวันกับ ททท. ก่อนเดินทาง
เคล็ดลับเที่ยวลพบุรี
- แม้ลิงน้อยลงก็อย่าให้อาหารหรือจับตัวลิง และเก็บถุงพลาสติกกับเครื่องดื่มให้พ้นสายตา
- ที่เที่ยวในเมืองเก่าเดินจากสถานีได้ ฝากกระเป๋าที่โรงแรมแล้วเดินเที่ยว
- เที่ยงร้อนจัด ชมโบราณสถานช่วงเช้าและบ่ายแก่ๆ หลบร้อนในพิพิธภัณฑ์
- แต่งกายสุภาพเมื่อเข้าวัดและศาล
- ไปทุ่งทานตะวันวันธรรมดาช่วงเช้าจะคนน้อย
คำถามที่พบบ่อย
ลพบุรียังมีลิงไหม?
มี แต่ในตัวเมืองน้อยลงมากหลังโครงการจับและทำหมันเริ่มในปี 2567 ยังมีบางส่วนรอบพระปรางค์สามยอดและศาลพระกาฬ ระวังของตามปกติ
ไปลพบุรีเช้าเย็นกลับได้ไหม?
ได้ นั่งรถไฟเช้า เดินเที่ยวเมืองเก่า กลับตอนเย็น ถ้าอยากไปทุ่งทานตะวันหรือถ้ำค้างคาวควรค้างคืน
เที่ยวต่ออยุธยาได้ไหม?
ได้ อยุธยาอยู่บนทางรถไฟสายเดียวกัน ห่างลงมาราว 1 ชั่วโมง ดูคู่มือเที่ยวอยุธยา
ทานตะวันบานช่วงไหน?
โดยทั่วไปราวพฤศจิกายน–มกราคม ขึ้นกับการเพาะปลูกและสภาพอากาศแต่ละปี
อ่านต่อ
ภาพประกอบ: Lopburi Prang Sam Yot 4.jpg · Mr.Peerapong Prasutr · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
