พิษณุโลกเป็นเมืองริมแม่น้ำน่านบรรยากาศสบายๆ ใจกลางภาคเหนือตอนล่าง ขึ้นชื่อที่สุดคือพระพุทธชินราช ซึ่งหลายคนยกย่องว่างามที่สุดในประเทศไทย และยังเป็นเมืองประสูติของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ผู้ทรงครองเมืองพิษณุโลกในฐานะพระมหาอุปราชก่อนนำกรุงศรีอยุธยาประกาศอิสรภาพ นอกเมืองทางตะวันออกเป็นเทือกเขาเขียวขจี มีอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้าที่มีลานหินแปลกตาและประวัติศาสตร์การเมืองยุคใหม่ รวมถึงน้ำตกและล่องแก่งแม่น้ำเข็ก เหมาะกับคนรักประวัติศาสตร์ สายบุญ และสายธรรมชาติ ทั้งยังเป็นฐานเที่ยวสุโขทัยที่สะดวก พิษณุโลกอยู่ห่างกรุงเทพฯ ราว 380 กม. บินราว 1 ชั่วโมง ขับรถ 5–6 ชั่วโมง หรือนั่งรถไฟสายเหนือ
- ภูมิภาค: ภาคเหนือตอนล่าง
- ช่วงเวลาที่ดี: พฤศจิกายน–กุมภาพันธ์ (อากาศเย็น) กรกฎาคม–ตุลาคมเหมาะล่องแก่งและเที่ยวน้ำตก
- ใช้เวลา: 2 วัน สำหรับตัวเมืองและภูหินร่องกล้า
- สนามบินใกล้สุด: ท่าอากาศยานพิษณุโลก ใกล้ตัวเมือง
การเดินทางและการเที่ยวในเมือง
มีเที่ยวบินจากดอนเมืองไปพิษณุโลกหลายเที่ยวต่อวัน สนามบินอยู่ไม่ไกลจากใจกลางเมือง รถไฟสายเหนือจอดสถานีพิษณุโลกใกล้เมืองเก่า และมีรถทัวร์จากหมอชิตออกถี่ ในเมืองใช้รถเรียกผ่านแอป ตุ๊กตุ๊ก หรือสามล้อ วัดสำคัญกับริมน้ำอยู่ใกล้กัน ส่วนภูหินร่องกล้า แม่น้ำเข็ก และสุโขทัย ควรเช่ารถ จ้างคนขับ หรือไปกับทัวร์
ที่เที่ยวพิษณุโลกที่ไม่ควรพลาด
1. วัดพระศรีรัตนมหาธาตุ (วัดใหญ่) และพระพุทธชินราช
ศูนย์รวมใจชาวพิษณุโลก ประดิษฐานพระพุทธชินราช พระพุทธรูปสำริดปิดทองปางมารวิชัย มีซุ้มเรือนแก้วรูปเปลวเพลิงล้อมรอบ ศิลปะสุโขทัย ผู้คนมากราบไหว้ตั้งแต่เช้าจรดค่ำ แต่งกายสุภาพและสำรวมกิริยา แผนที่
2. พระราชวังจันทน์และศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ที่ตั้งพระราชวังที่สมเด็จพระนเรศวรประสูติและประทับเมื่อครั้งเป็นพระมหาอุปราช ปัจจุบันมีฐานรากที่ขุดค้น นิทรรศการ และศาลที่ประชาชนมาสักการะ แผนที่
3. วัดราชบูรณะ
วัดริมแม่น้ำ มีเจดีย์สมัยอยุธยาและวิหารเก่าที่มีจิตรกรรมรามเกียรติ์ เงียบกว่าวัดใหญ่ เดินเล่นยามเย็นสบาย แผนที่
4. วัดนางพญา
ต้นกำเนิดพระนางพญา หนึ่งในพระเครื่องเบญจภาคีที่นักสะสมตามหามากที่สุด อยู่ติดกับวัดราชบูรณะ แผนที่
5. พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวีและโรงหล่อพระ
พิพิธภัณฑ์เอกชนจัดแสดงเครื่องมือ เครื่องดักสัตว์ และของใช้ในชนบทภาคเหนือ ฝั่งตรงข้ามมีโรงหล่อพระให้ชมขั้นตอนหล่อพระพุทธรูปสำริด แผนที่
6. ริมแม่น้ำน่าน
ทางเดินริมน้ำ ร้านอาหารแพ และเรือนแพทำให้แม่น้ำน่านเป็นลานพักผ่อนยามเย็นของเมือง เดินชมพระอาทิตย์ตกแล้วต่อด้วยไนท์บาซาร์ริมตลิ่ง แผนที่
7. วัดจุฬามณี
ทางใต้ของเมือง มีปรางค์แบบขอมและเกี่ยวข้องกับสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถแห่งกรุงศรีอยุธยาซึ่งเคยประทับที่พิษณุโลก แผนที่
8. อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า
อดีตฐานที่มั่นของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย อุทยานบนที่สูงอากาศเย็นเก็บรักษาร่องรอยค่ายเดิมไว้คู่กับธรรมชาติ ทั้งลานหินปุ่มรูปเห็ด ลานหินแตก และจุดชมพระอาทิตย์ขึ้นผาชูธง แผนที่
9. ล่องแก่งแม่น้ำเข็กและน้ำตก
ทางหลวงหมายเลข 12 สายไปหล่มสักเลียบแม่น้ำเข็ก ผ่านน้ำตกอย่างแก่งโสภา มีรีสอร์ตและผู้ให้บริการล่องแก่งตลอดทาง ล่องแก่งสนุกที่สุดหน้าฝน เลือกผู้ประกอบการที่มีใบอนุญาตและสวมเสื้อชูชีพเสมอ แผนที่
10. อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง
ทุ่งหญ้าสะวันนาและป่าสนกว้างไกล หน้าฝนเขียวขจี หน้าหนาวเป็นสีทอง มีดอกไม้และสัตว์ป่าให้ชม ภูมิประเทศต่างจากที่อื่นในไทย แผนที่
เส้นทางเที่ยวพิษณุโลก 2 วัน
วันที่ 1: ไปวัดใหญ่แต่เช้ากราบพระพุทธชินราชก่อนคนแน่น เดินต่อพระราชวังจันทน์ ศาลสมเด็จพระนเรศวร วัดราชบูรณะ และวัดนางพญา บ่ายชมพิพิธภัณฑ์จ่าทวีและโรงหล่อพระ เย็นเดินริมน่านและไนท์บาซาร์
วันที่ 2: ขับรถขึ้นเขาไปภูหินร่องกล้าชมลานหินและจุดชมวิว ขากลับเลียบแม่น้ำเข็กแวะน้ำตกแก่งโสภา หรือจะไปเที่ยวสุโขทัยแบบวันเดียว ห่างราว 1 ชั่วโมง
งานเทศกาลและประเพณีของพิษณุโลก
- งานนมัสการพระพุทธชินราช (ต้นปี ราวมกราคม–กุมภาพันธ์): จัดที่วัดใหญ่ตามปฏิทินจันทรคติ มีพิธีสักการะ การแสดงพื้นบ้าน และงานวัดขนาดใหญ่
- งานรำลึกสมเด็จพระนเรศวรมหาราช (ราวมกราคม): พิธีและกิจกรรมที่ศาลสมเด็จพระนเรศวรและพระราชวังจันทน์
- สงกรานต์ (13–15 เมษายน): ทำบุญและเล่นน้ำทั่วเมืองและริมน้ำ อ่านคู่มือมารยาทสงกรานต์ (ภาษาอังกฤษ)
- แข่งเรือยาว (ราวกันยายน–ตุลาคม) และลอยกระทง (พฤศจิกายน): ทั้งสองงานคึกคักริมแม่น้ำน่าน
วันจัดงานเปลี่ยนทุกปี เช็กวันกับ ททท. ก่อนเดินทาง
ตามรอยสมเด็จพระนเรศวร
ปี พ.ศ. 2127 สมเด็จพระนเรศวรขณะดำรงพระยศพระมหาอุปราชและครองเมืองพิษณุโลก ทรงยกทัพจากเมืองนี้ไปยังแดนมอญ ก่อนประกาศอิสรภาพจากหงสาวดีที่เมืองแครง อ่านเรื่องราวและเส้นทางได้ที่หน้าศึกประกาศอิสรภาพ naresuan.com
เคล็ดลับเที่ยวพิษณุโลก
- ไปวัดใหญ่ช่วงเช้าหรือวันธรรมดา วันหยุดคนแน่นมาก
- แต่งกายสุภาพ ถอดรองเท้าก่อนเข้าวิหาร
- พฤศจิกายน–กุมภาพันธ์ภูหินร่องกล้ากลางคืนหนาว พกเสื้อกันหนาวถ้าค้างบนเขา
- เที่ยวพิษณุโลกคู่สุโขทัยเป็นทริปภาคเหนือตอนล่าง 4 วันได้
- ช่วงงานพระพุทธชินราชและลอยกระทง ควรจองโรงแรมริมน้ำล่วงหน้า
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมพระพุทธชินราชจึงมีชื่อเสียง?
ด้วยพุทธลักษณะงดงามได้สัดส่วนและซุ้มเรือนแก้วรูปเปลวเพลิง จึงได้รับการยกย่องว่างามที่สุดองค์หนึ่งของไทย คนไทยจำนวนมากเดินทางมากราบไหว้
เที่ยวพิษณุโลกกี่วันดี?
1 วันพอสำหรับในเมือง เพิ่มอีกวันสำหรับภูหินร่องกล้าหรือแม่น้ำเข็ก และอีกวันถ้าจะไปสุโขทัย
พักพิษณุโลกแล้วไปสุโขทัยได้ไหม?
ได้ นั่งรถหรือขับรถราว 1 ชั่วโมง ดูที่เที่ยวสุโขทัย
ช่วงไหนเที่ยวดีที่สุด?
พฤศจิกายน–กุมภาพันธ์อากาศเย็นสบาย หน้าฝนเหมาะล่องแก่งและชมน้ำตก
อ่านต่อ
ภาพประกอบ: Phra Buddha Jinaraj – Phitsanulok.jpg · JJ Harrison (https://www.jjharrison.com.au/) · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons