แบกเป้ไปพักใจ…ที่ปาย

ปาย เมืองเล็กในหุบเขาเขียวของจังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นจุดหมายในดวงใจของนักแบกเป้มานานหลายปี ผู้คนมาที่นี่เพื่ออากาศบนภูเขา ทะเลหมอกยามเช้า ทุ่งนา และจังหวะชีวิตที่ช้าจนเผลออยู่นานกว่าที่ตั้งใจ บทความนี้รวมวิธีเที่ยวปายแบบสโลว์ไลฟ์ ตั้งแต่การเลือกที่พัก ไปจนถึงสิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับที่เที่ยวชื่อดังที่หลายคนเข้าใจว่าอยู่ในปาย แต่จริงๆ แล้วอยู่ต่างอำเภอ

เดินทางไปปาย

นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เดินทางจาก เชียงใหม่ ซึ่งอยู่ห่างไปราว 130 กิโลเมตรตามทางหลวงหมายเลข 1095 ถนนภูเขาที่ขึ้นชื่อเรื่องโค้งหักศอก ตัวเลข “762 โค้ง” ถึงขั้นพิมพ์ลงบนเสื้อยืดของที่ระลึก รถตู้ใช้เวลาราว 3 ชั่วโมงครึ่งถึง 4 ชั่วโมง ใครเมารถง่ายควรกินยาแก้เมารถก่อนออกเดินทาง นั่งแถวหน้า และกินอาหารแต่น้อย ส่วนการขี่มอเตอร์ไซค์บนเส้นทางนี้เหมาะเฉพาะคนที่มีใบขับขี่และชำนาญจริงๆ โดยเฉพาะหน้าฝนที่ถนนลื่น

เลือกที่พักให้ถูกใจ

ที่พักในปายมีตั้งแต่เกสต์เฮาส์ราคาประหยัด กระท่อมไม้ไผ่ ไปจนถึงรีสอร์ตบูทีก ทำเลที่เลือกจะกำหนดบรรยากาศของทริป

• ในตัวเมือง: เดินถึงถนนคนเดิน คาเฟ่ และจุดจอดรถตู้ได้ แต่คึกคักและเสียงดังกว่าในตอนกลางคืน
• ฝั่งตรงข้ามแม่น้ำปาย: บังกะโลและกระท่อมริมน้ำ เดินเข้าเมืองได้ไม่ไกล มักเงียบกว่า
• นอกเมืองในหุบเขา: รีสอร์ตและฟาร์มสเตย์ที่ล้อมรอบด้วยทุ่งนาและภูเขา เหมาะกับคนอยากได้ความสงบ แต่ต้องมีรถหรือเรียกรถในการเดินทาง

ปายคนเยอะที่สุดช่วงหน้าหนาว ราวพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ และช่วงวันหยุดยาว ควรจองที่พักล่วงหน้า กลางคืนช่วงนั้นหนาวกว่าที่คิด อย่าลืมเสื้อกันหนาว ถ้าชอบภูเขาและสายหมอกแบบนี้ เลยและเชียงคาน ก็เป็นอีกตัวเลือกที่น่าไปในหน้าหนาว

ทะเลหมอกหยุนไหลและบ้านสันติชล

ตั้งนาฬิกาปลุกไปจุดชมวิวหยุนไหล ห่างจากตัวเมืองราว 10–15 นาทีด้วยรถ อยู่เหนือบ้านสันติชล หมู่บ้านของชาวจีนยูนนาน ช่วงราว 6–7 โมงเช้า หุบเขาเบื้องล่างมักมีทะเลหมอกปกคลุม โดยเฉพาะช่วงปลายฝนต่อต้นหนาว มีค่าเข้าชมเล็กน้อย และมีแผงขายชาร้อน กาแฟ และหมั่นโถวให้อุ่นท้อง จากนั้นแวะลงไปเดินเล่นในบ้านสันติชล ชิมชาตามแผงและซึมซับบรรยากาศหมู่บ้าน

ถนนคนเดินปายยามค่ำ

ทุกเย็นถนนชัยสงครามกลางเมืองจะปิดเป็นถนนคนเดินปาย ราวสี่โมงเย็นถึงสี่ทุ่ม มีแผงเครื่องประดับทำมือ เสื้อผ้า งานศิลปะ และของที่ระลึก ส่วนร้านอาหารมีทั้งอาหารเหนืออย่างข้าวซอย น้ำพริกหนุ่ม และไส้อั่ว รวมถึงของกินนานาชาติ มาตอนหัวค่ำจะเดินเลือกของได้สบายก่อนคนแน่น ก่อนไปถนนคนเดิน หลายคนแวะดูพระอาทิตย์ตกที่กองแลน (Pai Canyon) ซึ่งอยู่ห่างตัวเมืองราว 7 กิโลเมตร ทางเดินบนสันดินแคบและมีหน้าผาสองข้าง ต้องระวังเป็นพิเศษตอนแสงเริ่มหมด

เที่ยวต่อนอกเมืองปาย

ที่เที่ยวบางแห่งที่มักถูกพูดถึงคู่กับปาย จริงๆ แล้วอยู่ไกลออกไปในอำเภออื่นของแม่ฮ่องสอน คุ้มค่าที่จะไป แต่ควรวางแผนให้สมจริง

ถ้ำลอด

ห่างจากปายราว 40 นาทีด้วยรถ ใกล้สบป่อง ในอำเภอปางมะผ้า ถ้ำลอดเป็นถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ยาวราวหนึ่งกิโลเมตร มีลำน้ำไหลผ่าน ต้องเข้าชมพร้อมไกด์ท้องถิ่นที่ถือตะเกียงนำทาง และบางช่วงต้องนั่งแพไม้ไผ่ ถ้าอยู่ถึงพลบค่ำจะได้เห็นนกนางแอ่นและค้างคาวนับพันบินวนรอบปากถ้ำ

ถ้ำปลา

ถ้ำปลาไม่ได้อยู่ในปาย และไม่ใช่ “น้ำตกปลาทู” อย่างที่บางแหล่งเขียนไว้ ถ้ำปลาอยู่ในอุทยานแห่งชาติถ้ำปลา–น้ำตกผาเสื่อ ห่างจากตัวเมืองแม่ฮ่องสอนราว 18 กิโลเมตร ใกล้ตัวจังหวัดมากกว่าปาย ที่ปากถ้ำมีแอ่งน้ำที่มีปลาพลวงหินหรือที่ชาวบ้านเรียกว่าปลามุงตัวใหญ่นับร้อย ซึ่งคนในพื้นที่ถือว่าเป็นปลาศักดิ์สิทธิ์ เหมาะเที่ยวคู่กับการค้างในตัวเมืองแม่ฮ่องสอน

ปางอุ๋ง

ปางอุ๋ง หรือโครงการพระราชดำริปางตอง 2 ที่ได้ฉายาว่า “สวิตเซอร์แลนด์เมืองไทย” เป็นอ่างเก็บน้ำล้อมรอบด้วยป่าสน สูงจากระดับน้ำทะเลราว 1,100 เมตร ตั้งอยู่ในตำบลหมอกจำแป่ อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน ห่างจากตัวเมืองแม่ฮ่องสอนราว 44 กิโลเมตร ไม่ได้อยู่ในปาย จึงควรเที่ยวพร้อมการค้างในตัวเมืองแม่ฮ่องสอนหรือกางเต็นท์ในพื้นที่ หน้าหนาวโดยเฉพาะพฤศจิกายนและธันวาคมเป็นช่วงยอดนิยม วันหยุดยาวคนแน่นมาก

ข้อควรรู้

• ทางหลวง 1095 คดเคี้ยวมาก เตรียมยาแก้เมารถ
• ขี่มอเตอร์ไซค์ต้องสวมหมวกกันน็อกทุกครั้ง และขี่เฉพาะเมื่อมีใบขับขี่และชำนาญ
• ถ้ำลอดต้องเข้าพร้อมไกด์ท้องถิ่น สวมรองเท้าที่ยึดเกาะดี
• เส้นทางจากปายไปตัวเมืองแม่ฮ่องสอนคดเคี้ยวและใช้เวลานาน ถ้าจะไปถ้ำปลาและปางอุ๋ง ควรวางแผนค้างที่ตัวเมืองแม่ฮ่องสอน

สรุป

ปายคือที่ที่ควรปล่อยตัวให้ช้าลง ทะเลหมอกที่หยุนไหล วันขี้เกียจในบังกะโลริมน้ำ และค่ำคืนที่ถนนคนเดิน เพิ่มถ้ำลอดเป็นทริปหนึ่งวัน แล้วเก็บถ้ำปลากับปางอุ๋งไว้สำหรับการค้างที่ตัวเมืองแม่ฮ่องสอน ดูข้อมูลเพิ่มเติมใน คู่มือเที่ยวแม่ฮ่องสอน และ เชียงใหม่…เมืองเก่าที่ไม่มีวันเหงา