เลย จังหวัดมุมตะวันตกเฉียงเหนือของภาคอีสาน คือดินแดนแห่งทิวเขาสลับซับซ้อน ยามเช้าที่มีหมอกลอยอ้อยอิ่ง และเมืองเล็กริมแม่น้ำโขงที่ชีวิตเดินช้า เช้าวันฟ้าใสในหน้าหนาวที่หมอกลอยคลุมหุบเขา คุณจะเข้าใจทันทีว่าทำไมเลยถึงถูกเรียกว่าทะเลภูเขา ที่ต้องรู้คือเลยไม่ได้อากาศดีตลอดทั้งปี ช่วงที่เหมาะที่สุดคือปลายฝนต่อเนื่องไปจนถึงหน้าหนาว ซึ่งเลยเป็นหนึ่งในจังหวัดที่หนาวที่สุดของประเทศ จนนักท่องเที่ยวไทยมากันพร้อมเสื้อแจ็กเก็ตและผ้าพันคอ
ภูทอก: พระอาทิตย์ขึ้นเหนือทะเลหมอก
ภูทอกเป็นเนินเขาห่างจากเมืองเชียงคานไม่กี่กิโลเมตร และเป็นจุดชมพระอาทิตย์ขึ้นเหนือทะเลหมอกยอดนิยม (อย่าสับสนกับภูทอกในจังหวัดบึงกาฬซึ่งเป็นภูเขาที่มีวัด) รถส่วนตัวขึ้นไปถึงยอดไม่ได้ ต้องจอดที่ตีนเขาแล้วต่อรถสองแถวของชาวบ้านขึ้นช่วงทางชันสุดท้าย รอบแรกเริ่มตั้งแต่ราวตีห้า จากยอดมองเห็นแม่น้ำโขง ตัวเมืองเชียงคาน และทิวเขาฝั่งลาว
ทะเลหมอกมีโอกาสเห็นมากที่สุดราวตุลาคมถึงกุมภาพันธ์ แต่ขึ้นกับสภาพอากาศคืนก่อนหน้า บางเช้าก็ฟ้าโล่งไม่มีหมอก เตรียมเสื้อกันหนาวไปด้วย และหาซื้อกาแฟหรือของกินรองท้องที่ด้านล่าง เพราะบนยอดมีร้านไม่มาก
เชียงคาน: บ้านไม้ ถนนคนเดิน และตักบาตรข้าวเหนียว
เชียงคานคือที่ที่ทำให้ใจช้าลง ย่านเมืองเก่าทอดยาวไปตามถนนชายโขง เรียงรายด้วยบ้านไม้อายุนับร้อยปีที่กลายเป็นเกสต์เฮาส์ คาเฟ่ และร้านเล็กๆ ทุกเย็นราวสี่โมงถึงสี่ทุ่ม ถนนจะปิดเป็นถนนคนเดิน มีแผงปลาแม่น้ำย่าง ส้มตำ ข้าวเหนียว และอาหารอีสานอีกมาก สลับกับผ้าทอมือและของที่ระลึก คืนวันศุกร์และเสาร์คนแน่นที่สุด ถ้าอยากถ่ายรูปสวยๆ แบบไม่เบียด ให้มาวันธรรมดา
ตอนเช้ามืด หลายคนตื่นมาร่วมตักบาตรข้าวเหนียวริมถนน ซึ่งเป็นวิถีของคนในชุมชน ควรแต่งกายสุภาพและทำอย่างสงบ ระหว่างวันลองปั่นจักรยานเลียบโขง หรือนั่งจิบกาแฟดูสายน้ำไหลผ่านไปเงียบๆ ก่อนกลับอย่าลืมแวะซื้อมะพร้าวแก้ว ของฝากขึ้นชื่อของเชียงคาน
ภูกระดึง: เส้นทางเดินป่าคลาสสิกหน้าหนาว
อุทยานแห่งชาติภูกระดึงคุ้มครองภูเขายอดตัด ซึ่งด้านบนเป็นที่ราบกว้างสูงกว่า 1,200 เมตรจากระดับน้ำทะเล การเดินขึ้นภูกระดึงเป็นเหมือนพิธีกรรมที่คนไทยหลายคนอยากทำให้ได้สักครั้ง เส้นทางช่วงแรกชันราว 5.5 กิโลเมตรจนถึงขอบภูที่เรียกว่า “หลังแป” จากนั้นเดินทางราบอีกราว 3.5 กิโลเมตรถึงศูนย์บริการวังกวางซึ่งเป็นลานกางเต็นท์ มีลูกหาบรับขนสัมภาระโดยคิดค่าบริการตามน้ำหนัก บนภูมีป่าสน น้ำตก และหน้าผาชมวิวอย่างผาหล่มสัก ส่วนใบเมเปิลจะเริ่มเปลี่ยนเป็นสีแดงราวปลายพฤศจิกายนถึงต้นธันวาคม
อุทยานปิดทุกปีตั้งแต่วันที่ 1 มิถุนายนถึง 30 กันยายนในช่วงฤดูฝน และกลางคืนบนภูหนาวจัด ช่วงหนาวที่สุดอุณหภูมิอาจลงใกล้จุดเยือกแข็ง จึงต้องเตรียมเสื้อผ้าและถุงนอนให้พร้อม
ภูเรือ: ทะเลหมอกและดอกไม้เมืองหนาว
ถ้าอยากชมวิวโดยไม่ต้องเดินไกล ภูเรือขึ้นง่ายกว่าและเป็นจุดชมพระอาทิตย์ขึ้นเหนือทะเลหมอกยอดนิยม เช้าวันที่หนาวที่สุด อุณหภูมิบนยอดอาจลดลงเหลือเลขหลักเดียว พื้นที่รอบๆ อำเภอภูเรือยังปลูกไม้ดอกและพืชผักเมืองหนาว สวนดอกไม้หลากสีและดอกไม้ป่าช่วยแต่งแต้มบรรยากาศในหน้าหนาว
ข้อควรรู้
- ช่วงที่ดีที่สุดคือปลายฝนถึงหน้าหนาว ราวตุลาคมถึงมกราคม ส่วนภูกระดึงเปิดราวตุลาคมถึงพฤษภาคม
- เตรียมเสื้อกันหนาวสำหรับช่วงเช้ามืดและกลางคืน อุณหภูมิลดลงเร็วมากในหน้าหนาว
- ใส่รองเท้าเดินป่าที่ดี และเริ่มเดินแต่เช้าถ้าจะขึ้นภูกระดึง
- พกเงินสดสำหรับแผงในถนนคนเดิน ค่ารถสองแถว และค่าลูกหาบ
- ช่วงวันหยุดยาวและปีใหม่ เชียงคานและภูต่างๆ คนแน่นมาก ควรจองที่พักล่วงหน้าหรือไปวันธรรมดา
- ทะเลหมอกไม่มีการรับประกัน ถ้าตั้งใจมาดูจริงๆ ให้เผื่อเช้าไว้มากกว่าหนึ่งวัน
สรุป
เลยเหมาะกับคนที่รักอากาศเย็น วิวภูเขา และจังหวะชีวิตที่ช้าลง ทั้งพระอาทิตย์ขึ้นเหนือทะเลหมอกที่ภูทอก ค่ำคืนบนถนนคนเดินริมโขงที่เชียงคาน และการเดินป่าหน้าหนาวบนภูกระดึงและภูเรือ ถ้าชอบภูเขาและสายหมอก จะต้องชอบ แบกเป้ไปพักใจที่ปาย แน่นอน และถ้าอยากเที่ยวริมโขงในภาคอีสานต่อ อ่าน อุบลราชธานีและสามพันโบก