อุตรดิตถ์เป็นรอยต่อระหว่างที่ราบภาคกลางกับเทือกเขาภาคเหนือ คนส่วนใหญ่แค่ขับผ่านไปน่านหรือแพร่ แต่ถ้าแวะสักวันสองวันจะเจอวัดเก่าบนเนิน เขื่อนดินขนาดใหญ่ ต้นสักใหญ่ และสวนผลไม้ลับแล ถิ่นทุเรียนหลงลับแลกับหลินลับแลที่ขึ้นทะเบียน GI ที่นี่ยังเป็นบ้านเกิดของพระยาพิชัยดาบหักด้วย
การเดินทาง: ตัวเมืองอยู่ห่างกรุงเทพฯ ราว 490 กม. ขับรถทางหลวงหมายเลข 11 ประมาณ 6–7 ชั่วโมง มีรถไฟสายเหนือจอดสถานีอุตรดิตถ์และศิลาอาสน์ และรถทัวร์จากหมอชิต จังหวัดใกล้เคียงคือพิษณุโลก สุโขทัย แพร่ และน่าน
ที่เที่ยวเด่นในอุตรดิตถ์
1. อนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก
อยู่หน้าศาลากลางจังหวัด เป็นรูปท่านถือดาบที่หักระหว่างรบกับพม่าในสมัยพระเจ้าตากสิน คนท้องถิ่นมาสักการะกันมาก โดยเฉพาะช่วงงานรำลึกเดือนมกราคม แผนที่
2. วัดพระแท่นศิลาอาสน์
ห่างตัวเมืองราว 6 กม. บนเนินเขา ภายในมีแท่นศิลาแลงที่เชื่อกันว่าเป็นที่ประทับของพระพุทธเจ้า ช่วงมาฆบูชามีงานประจำปีแบบโบราณ แผนที่
3. วัดพระยืนพุทธบาทยุคลและวัดพระบรมธาตุทุ่งยั้ง
วัดเก่าในย่านศิลาอาสน์ อยู่ใกล้กัน เที่ยวได้ทั้งสามวัดในครึ่งวัน วัดทุ่งยั้งมีเจดีย์ทรงระฆังงดงาม แผนที่
4. วัดพระฝางสวางคบุรีมุนีนาถ
ที่ตั้งเมืองสวางคบุรีเก่า ซึ่งเจ้าพระฝางตั้งตัวเป็นใหญ่หลังเสียกรุงศรีอยุธยา จนพระเจ้าตากสินยกทัพมาปราบในปี พ.ศ. 2313 แผนที่
5. เขื่อนสิริกิติ์
เขื่อนดินขนาดใหญ่บนแม่น้ำน่าน อ.ท่าปลา มีสนามหญ้า จุดชมวิว และล่องเรือในอ่างเก็บน้ำ มาช่วงเย็นจะได้เห็นพระอาทิตย์ตกสวยมาก แผนที่
6. อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่
ที่ตั้งต้นสักทองขนาดใหญ่ที่มักถูกกล่าวถึงว่าใหญ่ที่สุดต้นหนึ่งของโลก เดินจากลานจอดรถไม่ไกล แผนที่
7. อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว
ติดชายแดนลาว ด้านบนเป็นลานสนและดอกไม้ป่าช่วงหน้าหนาว ทางขึ้นชันและไกล ควรค้างคืนและเช็กช่วงเปิดให้ขึ้นจากอุทยานก่อน แผนที่
8. สวนผลไม้ลับแลและประตูเมืองลับแล
ลับแลขึ้นชื่อเรื่องทุเรียน ลางสาด และผลไม้อื่นๆ มาหน้าผลไม้ (ราว มิ.ย.–ส.ค.) จะได้ซื้อจากสวนโดยตรง แผนที่
9. ริมแม่น้ำน่านในตัวเมือง
เดินเล่นตอนเย็นและหาของกินตามร้านริมทาง แผนที่
เส้นทางแนะนำ
วันที่ 1: อนุสาวรีย์พระยาพิชัยดาบหัก → วัดพระฝาง → กินข้าวในเมือง → วัดพระแท่นศิลาอาสน์ วัดพระยืน วัดทุ่งยั้ง → มื้อเย็นริมน้ำ
วันที่ 2: ลับแล (ช่วงหน้าผลไม้) → อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ → ชมพระอาทิตย์ตกที่เขื่อนสิริกิติ์
เทศกาลและงานประจำปี
- งานรำลึกพระยาพิชัยดาบหัก – เดือนมกราคม รอบอนุสาวรีย์ มีพิธีสักการะ การแสดงดาบ และงานกลางคืน
- งานนมัสการวัดพระแท่นศิลาอาสน์ – ช่วงมาฆบูชา (ก.พ.–มี.ค.)
- เทศกาลทุเรียนหลง-หลินลับแล – ปี 2569 จัด 10–12 ก.ค. ที่ลับแล มีประกวดทุเรียน ขายผลไม้ และคอนเสิร์ต
- งานลางสาดและผลไม้ – มักจัดราว ส.ค.–ก.ย. ช่วงลางสาดออกมาก
- สงกรานต์ – กลางเดือนเมษายน ดูงานใกล้เคียงได้ที่ ที่เที่ยวพิษณุโลก และ ที่เที่ยวแพร่
วันจัดงานเปลี่ยนทุกปี เช็กกับจังหวัดหรือ ททท. ก่อนเดินทาง
ตามรอยสมเด็จพระเจ้าตากสิน
เส้นทางเดินทัพของพระเจ้าตากสินผ่านจังหวัดนี้: ปราบก๊กเจ้าพระฝาง สวางคบุรี พ.ศ. 2313 อ่านเรื่องเต็มพร้อมแผนที่ได้ที่เว็บตามรอยพระเจ้าตากสิน
ทิปเที่ยว
- พ.ย.–ก.พ. อากาศเย็นสบาย ส่วนหน้าร้อนมาเพื่อกินผลไม้
- เข้าวัดแต่งกายสุภาพ ปิดไหล่และเข่า
- รถสาธารณะในจังหวัดมีน้อย ขับรถเองสะดวกกว่ามาก
คำถามที่พบบ่อย
อุตรดิตถ์น่าเที่ยวไหม
น่าเที่ยวสำหรับคนชอบวัดเงียบๆ ประวัติศาสตร์ และผลไม้ แวะได้ง่ายระหว่างทางพิษณุโลกไปน่านหรือแพร่
พระยาพิชัยดาบหักคือใคร
ขุนศึกสมัยพระเจ้าตากสิน เกิดที่เมืองพิชัย อุตรดิตถ์ เป็นที่จดจำจากการสู้รบกับพม่าจนดาบหัก
ทุเรียนลับแลออกช่วงไหน
ราว มิ.ย.–ส.ค. เทศกาลทุเรียนหลง-หลินลับแลจัดเดือนกรกฎาคม
ควรเที่ยวกี่วัน
2 วันพอสำหรับวัดในเมือง เขื่อนสิริกิติ์ และลับแล
อ่านต่อ
ภาพประกอบ: Wat Phra Thaen Sila At, Uttaradit.jpg · Extracted by the uploader; original author unknown · Public domain · Wikimedia Commons