นครปฐมอยู่ติดกรุงเทพฯ ทางทิศตะวันตก ขับรถจากใจกลางเมืองราวหนึ่งชั่วโมงถ้ารถไม่ติด จึงเป็นจังหวัดที่คนกรุงชอบขับออกไปหาของอร่อยแบบไปเช้าเย็นกลับ ที่นี่มีทั้งร้านข้าวเก่าแก่ที่ขายมาหลายสิบปี ของฝากขึ้นชื่ออย่างข้าวหลาม ตลาดริมแม่น้ำ และคาเฟ่ในสวนร่มรื่น ราคาส่วนใหญ่เป็นมิตร สายกินเกือบทุกคนเริ่มต้นที่ย่านรอบองค์พระปฐมเจดีย์ ซึ่งสูงราว 120 เมตร และเป็นเจดีย์ที่สูงที่สุดในประเทศไทย
ทำไมนครปฐมถึงเป็นเมืองของสายกิน
นครปฐมมีชุมชนไทยเชื้อสายจีนอยู่มาก และเป็นแหล่งเลี้ยงหมูมายาวนาน เมนูหมูจึงเป็นพระเอกของจังหวัด โดยเฉพาะ ข้าวหมูแดง ที่แต่ละร้านมีสูตรน้ำราดและวิธีอบหมูเป็นของตัวเอง ความโดดเด่นนี้ทำให้ “ข้าวหมูแดงนครปฐม” ได้รับการประกาศเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมในราชกิจจานุเบกษาเมื่อต้นปี 2567 การตระเวนชิมหลายร้านแล้วเทียบรสน้ำราดกันเองจึงเป็นความสนุกที่คนท้องถิ่นแนะนำ
ข้าวหมูแดงใกล้องค์พระ: นายฉั้วและตั้งฮะเส็ง
ร้านนายฉั้ว
ร้านนายฉั้วเป็นหนึ่งในร้านที่คนนครปฐมมักแนะนำให้คนต่างถิ่นมาลอง ตั้งอยู่ในย่านตลาดข้างองค์พระปฐมเจดีย์ หน้าร้านเรียบง่าย ไม่หรูหรา แต่ลูกค้าแน่นเกือบตลอดช่วงสาย หมูแดงเนื้อนุ่ม ส่วนน้ำราดรสกลมกล่อม ไม่หวานจัดจนเลี่ยน จานธรรมดาจะเป็นหมูแดงราดน้ำ ใครชอบหมูกรอบหนังกรอบให้สั่งข้าวหมูแดงหมูกรอบ
- เมนูที่คนสั่งบ่อย: ข้าวหมูแดงหมูกรอบ และข้าวหมูแดงธรรมดา ถ้าหิวมากสั่งแบบพิเศษได้
- เวลาที่ควรไป: ร้านขายช่วงเช้าถึงบ่าย ประมาณ 9 โมงเช้าถึงบ่ายสามโมง ไม่ใช่ร้านมื้อเย็น และบางวันของหมดก่อนเวลา
ร้านตั้งฮะเส็ง
ถ้าอยากเทียบอีกสไตล์ ร้านตั้งฮะเส็งเป็นร้านข้าวหมูแดงเก่าแก่อีกเจ้าในตัวเมือง อยู่ไม่ไกลจากองค์พระ จานของที่นี่มีทั้งหมูแดง หมูกรอบ และกุนเชียง ราดน้ำแดงรสหวานอมเปรี้ยว ร้านเปิดตั้งแต่เช้า เหมาะเป็นมื้อแรกของวันก่อนเดินไหว้พระ
ข้าวหลาม ของฝากที่ต้องหิ้วกลับ
ข้าวหลามเป็นของขึ้นชื่อของนครปฐมที่กินง่ายระหว่างเดินเที่ยว ทำจากข้าวเหนียวผสมกะทิ น้ำตาล และถั่ว กรอกใส่กระบอกไม้ไผ่แล้วเผาบนไฟถ่านช้าๆ จนสุก แม่ค้ามักผ่ากระบอกให้ แค่ลอกเปลือกไม้ไผ่ออกก็กินได้เลย ส่วนบนจะนุ่มหอมกะทิ ส่วนล่างแน่นกว่าและหวานน้อยกว่า มีทั้งข้าวเหนียวขาวและข้าวเหนียวดำ หาซื้อได้ตามตลาดและแผงริมทาง ถ้าซื้อเป็นของฝาก เลือกกระบอกที่เผาใหม่ในวันนั้น และไม่ควรเก็บไว้นานเพราะมีส่วนผสมของกะทิ
ตลาดรอบองค์พระปฐมเจดีย์
ถนนรอบองค์พระคือศูนย์กลางของกินในตัวเมือง กลางวันเป็นตลาดสดคึกคัก มีร้านก๋วยเตี๋ยว ขนม ผลไม้ และของหวาน พอตกเย็นราวห้าถึงหกโมงจะมีตลาดกลางคืนตั้งข้างองค์พระไปจนถึงประมาณสี่ทุ่ม มีให้เลือกทั้งบะหมี่ ราดหน้า หอยทอด ข้าวขาหมู ข้าวหมูแดง ขนมครก และบัวลอยน้ำขิงร้อนๆ
ก่อนลงมือกิน แนะนำให้เดินไหว้พระและชมองค์พระปฐมเจดีย์ก่อน วัดเปิดตั้งแต่เช้า และทุกปีจะมีงานนมัสการองค์พระปฐมเจดีย์ ซึ่งมักจัดราวเดือนพฤศจิกายน ช่วงนั้นมีร้านอาหารมาออกร้านเพิ่มอีกมาก วันจัดงานอิงตามปฏิทินจันทรคติ จึงควรตรวจสอบกำหนดการก่อนเดินทาง
สามพราน: คาเฟ่ริมน้ำและตลาดดอนหวาย
ถ้าอยากพักใจช่วงบ่าย ให้ขับไปทางอำเภอสามพราน ฝั่งที่ติดกับกรุงเทพฯ After the Rain Coffee & Gallery อยู่ในตำบลทรงคนอง เป็นคาเฟ่ในสวนมะพร้าวร่มรื่นริมน้ำ มีที่นั่งกลางแจ้งและมุมถ่ายรูปท่ามกลางต้นไม้ เหมาะกับการนั่งจิบเครื่องดื่มเงียบๆ ส่วนเมนูและเวลาเปิดล่าสุดควรดูจากเพจของร้าน โดยทั่วไปร้านเปิดช่วงเช้าถึงเย็นและหยุดวันจันทร์ แต่อาจมีการเปลี่ยนแปลง
ในอำเภอเดียวกันยังมี ตลาดดอนหวาย ตลาดเก่าริมแม่น้ำท่าจีน ขึ้นชื่อเรื่องเป็ดพะโล้ ของปิ้งย่าง และขนมไทย มีเรือพาล่องแม่น้ำระยะสั้นให้นั่งเล่น วันเสาร์อาทิตย์คนแน่นมาก ถ้าไม่ชอบเบียดให้ไปแต่เช้า
ข้อควรรู้
- พกเงินสดแบงก์ย่อยไว้ ร้านเก่าและแผงในตลาดหลายร้านไม่รับบัตร
- ร้านข้าวแบบดั้งเดิมมักปิดช่วงบ่าย หรือปิดเร็วกว่านั้นถ้าของหมด
- องค์พระปฐมเจดีย์เป็นวัดที่มีผู้มาสักการะตลอด ควรแต่งกายสุภาพ ปิดไหล่และเข่า
- ตลาดดอนหวายและคาเฟ่ย่านสามพรานคนเยอะช่วงสุดสัปดาห์ ถ้าอยากเดินสบายให้ไปวันธรรมดา
- ส้มโอนครชัยศรีได้รับการขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) เป็นของฝากที่ดีอีกอย่าง
- ไม่อยากขับรถก็นั่งรถไฟจากกรุงเทพฯ มาลงสถานีนครปฐม ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากองค์พระ
สรุป
นครปฐมเหมาะกับคนที่เที่ยวด้วยท้อง ลองเริ่มสายๆ ด้วยข้าวหมูแดงใกล้องค์พระ เดินไหว้พระ ซื้อข้าวหลาม แล้วแวะคาเฟ่และตลาดดอนหวายที่สามพรานระหว่างทางกลับกรุงเทพฯ ถ้าชอบมื้อค่ำมากกว่าก็สลับลำดับแล้วไปจบที่ตลาดกลางคืนข้างองค์พระ อยากต่อเป็นทริปสุดสัปดาห์ ไปต่อที่ ราชบุรีและตลาดน้ำดำเนินสะดวก ที่อยู่ใกล้กัน หรือเก็บอีกวันไว้ เที่ยวอยุธยา และถ้ายังไม่หายหิว กลับถึงกรุงเทพฯ แล้วกินต่อได้ที่ ย่านสยาม–สุขุมวิท